|
De Kölner Dom
Bouwgeschiedenis in de middeleeuwen
De dom van Keulen is een gotische kathedraal in het centrum van de Duitse
stad Keulen. Het is de hoofdkerk van het Aartsbisdom Keulen. De bouw begon op 15
augustus 1248 en duurde 632 jaar. Vanaf de 157,38 meter hoge noordtoren en de
157,31 meter hoge zuidtoren (beiden 509 treden), kan men de hele stad overzien.
De dom is gebouwd in de vorm van een kruiskerk en is inclusief het schip en de
torens 144,58 meter lang en 86,25 meter breed. Het gebouw heeft een bijzondere
inventaris, waaronder enkele glas-in-loodramen die dateren uit de 14e en de 16e
eeuw. Het is de grootste kathedraal in Duitsland en één van de grootste van
Europa.
De huidige dom staat op de plek waar in de laatste jaren van het Romeinse
Rijk christenen elkaar ontmoetten in Keulen. Verschillende kerken hebben
sindsdien op die plek gestaan, maar de eerste waarvan men ongeveer weet hoe die
eruit heeft gezien dateert uit 870. Het had aan beide kanten van het schip een
koor, waarbij het oostelijke koor was gewijd aan de Heilige Maagd Maria en het
westelijke koor aan de heilige Petrus. In 1164 bracht aartsbisschop Rainald von
Dassel relikwieën van de heilige Drie Koningen vanuit Italië naar Keulen. Deze
waren een geschenk van keizer Frederik Barbarossa. Hierna was de kerk niet
langer alleen de kathedraal van het bisdom Keulen, maar ook meteen een van de
belangrijkste pelgrimskerken in Europa.
 |
 |
|
Nachtelijke impressies van de Kölner
Dom en de Rheinbrücke |
Omdat men vond dat pelgrims naar een waardige kerk moesten kunnen komen, besloot
men in 1225 de dom te vervangen door een nieuw gebouw in de moderne Franse
gotische stijl. Men heeft daarop in 1248 het oostkoor laten afbranden. Op 15
augustus startte de bouw van de nieuwe dom onder leiding van bouwmeester Gerhard
von Rile. Men begon met het oostelijke deel naar voorbeeld van de kathedraal van
Amiens. In 1322 was het gotische koor zover gevorderd dat het kon worden
ingewijd.
Vervolgens begon men met de bouw van een dwarsschip en twee westelijke torens.
In 1410 reikte de zuidelijke toren van de dom tot aan de tweede geleding, maar
toen stagneerde de bouw. Geldgebrek en desinteresse leidden tot een algehele
bouwstop in 1528, toen nog steeds niet veel meer dan het koor en de onderkant
van het westwerk voltooid waren.
Toen in 1794 de revolutionaire troepen Keulen binnenvielen, vluchtten de
aartsbisschop en het personeel van de dom. Daarna is het gebouw voor allerlei
wereldlijke doelen gebruikt, onder andere als aandelenbeurs.
Voltooiing in de negentiende eeuw
In 1801 werd de dom weer als kerkgebouw ingewijd. In de jaren na de inwijding
groeide het enthousiasme voor de voltooiing van dit godshuis. Niet in de laatste
plaats omdat in 1814 en 1816 originele bouwplannen werden ontdekt uit de vroege
veertiende eeuw. In 1842 zette men de bouw van de kathedraal weer voort.
Ongeveer de helft van het geld kwam uit de Pruisische schatkist, de andere helft
kwam van de Centrale Dombouw Stichting. Men hield zich precies aan de
middeleeuwse plannen voor de dom, maar deze werden uitgevoerd met de voor die
tijd moderne bouwtechnieken. In 1846 was het dwarsschip voltooid, ook het houten
dakgeraamte was vervangen door een ijzeren dakgeraamte, iets dat bijzonder
progressief was voor die tijd. In 1880 waren dan uiteindelijk de twee torens
voltooid, en daarmee ook de bouw van de kathedraal. Dit was reden voor een
groots nationaal feest waar ook de keizer bij aanwezig was. De dom zou tot 1890
(voltooiing van de Munster van Ulm) het hoogste kerkgebouw en tot 1883 zelfs het
hoogste bouwwerk in de wereld zijn.
Sinds de Tweede Wereldoorlog
Al is de dom in de Tweede Wereldoorlog geraakt door veertien zware luchtbommen,
zij heeft de oorlog wel zonder desastreuze schade overleefd omdat ze door de
Amerikaanse vliegeniers werd gebruikt als oriëntatiepunt; bijna 90% van Keulen
was platgebombardeerd.
Vele jaren van restauratie volgden en pas in 1956 was de kathedraal grotendeels
weer hersteld. Sommige wonden van de oorlog zijn nog niet gerepareerd en
gerestaureerd. Alleen al het feit dat de dom een eeuwigdurende bouwput is waar
constant aan wordt gewerkt, laat zien dat de kathedraal voor veel mensen een
grote waarde heeft. De instandhouding van de Dom kost circa 14 miljoen Euro per
jaar.
Op 5 juli 2004 heeft Unesco de Dom van Keulen op de lijst van bedreigde
werelderfgoederen geplaatst. Allerhande bouwprojecten in de directe omgeving
ervan zouden het gotische bouwwerk aantasten. In 2006 werd de Dom weer van de
Rode Lijst gehaald.
Geen verslag voorhanden.
   | 
