|
In de prehistorie lag hier een Keltische nederzetting, die door de Romeinen
werd veroverd. Na de Romeinse overheersing werd Worms de hoofdstad van het rijk
van de Germaanse stam der Bourgondiërs (Burgunder), die in 437, tijdens de
volksverhuizingen, door de Hunnen werden verdreven, waarbij de stad werd
verwoest. Deze strijd tegen de Hunnen vormt de kern van het Nibelungenlied.
Oostwaarts, eertijds naar het kamp van de vijand, loopt de Nibelungenstrasse die
in Worms begint. Op de Rijnkade, dicht bij de Nibelungenbrug, staat het
standbeeld van de held Hagen, die de Nibelungenschat in de Rijn gooit.
Uit het Merovingische tijdperk is bekend dat in Worms omstreeks 600 de
koningsweduwe Brunichildis resideerde. Zij en haar opvolger Dagobert1 (625-639)
bouwden op de grondvesten van het vroegere Romeinse Forum een kerk. Zuidelijk
daarvan werd in dezelfde periode nog een kerk gebouwd, die de voorloper is van
de huidige Dom. In deze kerk werd in 955 hertog Konrad de Rode begraven, de
stamvader van het latere keizersgeslacht der Saliërs. De man die in feite
verantwoordelijk is voor de opkomst van Worms is in dit geval niet een keizer
maar de in het jaar 1000 benoemde bisschop Burchard. Energiek begon hij aan de
bouw van de Dom, waarbij hij, zoals de gewoonte was in die dagen, de vorige kerk
van Brunichildis en Dagobert tot op de grond liet afbreken.
Reeds in 1018 kon de
nieuwe Dom ingewijd worden, een bouwwerk waarvan het grondplan en de contouren
nog steeds overeenstemmen met die van de huidige Dom. Het betreft hier een
kruisvormige basilica met twee halfronde koren. Het oostelijk koor werd aan de
buitenzijde afgesloten door een rechte muur met aan weerszijden een slanke ronde
toren. Boven de kruising van schip en dwarsschip, de viering, verhief zich een
derde - lagere en bredere - toren, die in zijn huidige vorm achthoekig is. Het
westelijke
koor werd ook ingesloten door twee ronde slanke torens, maar of het zelf
bekroond werd door een toren (zoals nu het geval is) is niet zeker. In de 12e
eeuw werd de Dom regelmatig vernieuwd en verbouwd. Drie perioden zijn in die
verbouwingen te onderscheiden: 1130-1144 het oostelijk deel met het dwarsschip,
de torens en de vieringstoren; 1160-1170 het drieschepige hoofddeel; 1171-1181
het westelijke koor met de torens en de koortoren, de kruisgang en de
zuidwestelijke zijde. Nadien is er nog vaak gebouwd en verbouwd, waarbij
gotische elementen werden ingebracht. Ook al zijn er in de loop der eeuwen
beschadigingen aangebracht, toch is de Dom sinds de 12e eeuw niet wezenlijk
veranderd.
De stad Worms groeide in die middeleeuwse hoogtijdagen mee met de Dom. Eén van
de hoogtepunten was het huwelijk van Frederik II (1215-1250) en Isabella,
zuster van de Engelse koning Hendrik II, dat in 1235
plaats vond. Ruim twee eeuwen later, in 1495, hield keizer Maximiliaan hier één
van de luisterrijkste rijksdagen. Meer dan honderd rijksdagen werden er in die
tijd gehouden. Aan deze periode herinneren ook delen van de stadsmuren en 20 van
de in totaal 100 torens die er stonden. Het bisdom Worms was echter in
vergelijking met de andere maar klein. Spoedig slonk de politieke en economische
macht van de stad, waaraan de Rijksdag van 1521, met het optreden van Luther,
het zijne bijdroeg. Hoewel Luther door het Edict van Worms werd veroordeeld, is
de stad sinds die tijd voor twee derde protestants. De inwoners van Worms noemen
de stad ook wel Lutherstad, want het Luthermonument hier is het grootste ter wereld
dat herinnert aan de Reformatie.
UIT ONS VERSLAG
Niet ver van de bekende Romaanse Kaiserdom met zijn 6
torens (4 spits, 2 stompe) kunnen we parkeren. We bekijken de kerk die rond het
jaar 1000 door de Salische Koningen gesticht is. Hij is herhaaldelijk
gerestaureerd, onder andere na bombardementen in de Tweede Wereldoorlog. De
crypte waar de koningen begraven liggen is niet echt de moeite waard. Wel het
koor daarentegen, ontworpen door de bekende Balthasar Neumann in de achttiende
eeuw. We maken nog een korte wandeling rondom de kerk, maar vergeten het
grootste Luther - Denkmal in Duitsland te bezoeken, dat ligt namelijk vlak om de
hoek!
   |
